Minerala garai bateko oletara bide-ratzen zen, geroago labe garaietara, eta handik irteten ziren burdina, eta altzairua, eraikuntza, ontzigintza zein automobilgintza moduko industrietan erabiltzen zen. Aspaldi hustu genuen geure mendietako orea; baina burdinaren beharra ez da amaitu, ez baita horren ordezkorik lortu zeregin askotarako.
Altzairuaren ekoizpenean, karbono dioxido kantitate handiak emititzen dira. Kalkuluen arabera, munduko industriaren ekoizpenen % 8 horri dagokio, altzairu tona bakoitzeko tona bi karbono dioxido inguru, ohiko metodoak erabilita. Horrela izanda, badira zenbait ekimen igorpen baxuko zein zero igorpeneko al- tzairua lortzeko asmoz, eta horien artean aipagarriena Suediako Stegra enpresarena daukagu.
Burdin orea, burdin oxidoz osatuta dago gehienbat. Hortik burdina askatzeko gehien erabiltzen den metodoan, gure labe garaietan erabiltzen zena hain zuzen ere, ikatz kokea erabiltzen da: horren karbonoa oxigenoarekin lotzen da karbono oxidoak igorriz eta burdina askatuz. Beste metodo bat gas naturala erabiltzea da, baina kasu horretan ere karbono oxidoak igortzen dira.
Stegrak hidrogenoa erabiltzen du burdin orea erreduzitzeko. Kasu honetan, hidrogenoak oxigenoa atzitzerakoan, ura da igorriko dena, eta ez karbono dioxidorik. Enpresa eraikitzen ari diren inguruan, energia hidroelektrikoa da nagusi, eta hori eta beste energia berriztagarri batzuk erabiliko dituzte ura elektrolisi bidez banatu eta hidrogenoa lortzeko; hidrogeno berdea, beraz (honen inguruko informazio gehiago daukazue aurreko artikulu batean)1.
Altzairuaren merkatuan, prezioa da irizpide nagusia, beraz arrakasta izateko ezinbestekoa dute kosteak ondo doitzea. Horretarako, jada akordioak lortu dituzte automobilgintzako, altzairugintzako eta eraikuntzako zenbait enpresarekin, prest agertu direnak altzairu “premium” hori erosteko euren produktuak “fossil-free” etiketarekin kaleratzeko asmoarekin. Beste alde batetik, 2026an produktuen karbono aztarna zergapetuko duen tasa ezarriko da, “berdeak” direnak lagunduko dituena.
Ongi etorriak karbono emisioak mu- rrizteko ekimenak, arrakastatsuak direnak eta ez direnak ere, saiatu barik ezinezkoa baita benetan eraginkorrak izango direnak lortu. Kasu honetan kezka bakarra da behar den energia, nahiz eta jatorri berriztagarrietakoa izan, itzela baita, 10 Terawatt ordu urteko (Estonia moduko herrialde baten bestekoa), eta energia iturriak berriztagarriak izan da ere, euren inpaktua dute beti.
1https://aikor.eus/komunitatea/XabierDiaz/1619507618529-hidrogeno-berdea