Agata Deuna

Erabiltzailearen aurpegia
Agata Deuna
Lezamako gazte batzuk Santa Ageda abesten ibili dira

Astoz etorri den Olentzeroren ostean, eta gameluz hurreratu diren erregeen atzetik, oinez datoz kantariak otsailaren 4an, Agata Deunaren bezperan; baina igaro ondoren otsailaren 2an Kandelario eta 3an Abadiñoko abere-azoka.

 

“Zorion etxe hontako denoi,

Oles egitera gatoz,

aterik ate ohitura zaharra

aurten berritzeko asmoz.

Ez gaude oso aberats diruz

ezta ere oinetakoz,

baina eztarriz sano gabiltza,

ta kanta nahi dugu gogoz”. 

 

Ohiturari jarraituz, abesbatzako neska-mutilak joaten dira aterik ate, etxerik etxe, kalerik kale, bertsolaria edo kantaria tartean dela, makila eskuan, eta otzara besoan. Agurra kantatzen hasi baino lehen, itauna egiten du koruko solistak edo aurrelariak: Kantatu ala errezatu? Errezatu –etxekoren bat zendu bada–, eta taldekoren batek Aitagurea edo Agurmaria jakingo duelakoan. 

Tradizioari eutsiz, helburu bi bete gu­ra izaten dira: Santa Agata martiriaren berri ematea eta dirua batzea. Orain urteak, ja­tekoa edo edatekoa eskatzen zen –odolosteak, txorizoa, arrautzak...–; gaur egun dirua da gurago, lagunarteko afaria egiteko.

“Orduan –orain urteak– Santa Ageda kintoek egiten eben. Sei edo zortzi-edo etorten ziran. Egun hotza! Ez dakit edurra izan ez bazan. Gure amak taloak euki zituan azpiran eurentzat. Derio txikerra zan. Ordu erdi edo egoten ziran etxe bakotxean. Txarria be hilda euki genduan. Ama difuntuak saiheskia eta txorizoa ipini eutsen taloagaz. Hareek ekarri zeudian gosea eta hotza. Behingoan amaitu eben dana”(1).

Tradizioak aldatuz doalako irauten omen du: Iñaki Basartek reggae musikaz kantatzen dizu orain Youtuben Santa Agata.  

 

Betiko oinarrian

euskal herriz herri,

gure Santa Agata

urtero da berri.