Iker Galartza, pailazoa

“Zirkuak gauza asko ematen dizkizu: ezinezkoa zela uste zenuena egitea”

Iker Galartza (Amezketa, 1977) da Gure Zirkua proiek­tuaren kide eta sortzaileetako bat. Pailazoa eta aktorea izanik, gertutik jarraitu du magiaren mundua beti, eta euskarazko zirkua amestetik ogibide bilakatzera igaro da. Lezaman uztailaren 2ra arte egingo dituzte emanaldiak. 

Zer da Gure Zirkua?

Magia eskaintzen duen familia bat da Gure Zirkua. Saiatzen gara atontzen, po­lita jartzen, musikarekin mimatzen… Azken finean, gozatzen. Gozatzeko ez da behar arriskuak hartzea, ez du merezi. 

Gure Zirkua sortzea erabaki ze­nuten duela bost urte. Zelan?

2017ko urrian bost emanaldi eman genituen, kamioirik gabe. Horrela lortu ge­nuen hesiak eta egurrak margotzea. 2018ko ekainean erosi genuen kamioia, bi­garren eskukoa; eta orduantxe hasi gi­nen ibilian.

Zelan otu zitzaizuen euskal zir­kua gorpuztea?

Aldaketa garaia zen niretzat, 40 urteko krisialdian nengoen. Lehendik ere, pailazo emanaldiak genituen (urtean 80 bat), eta antzerkiarekin nahikoa nuen. Pailazo-kidea hil zitzaidan, eta aldaketa beharra nuen. Txikitatik asko ikusi dut zirkua, baina ezinezkoa zela uste nuen… Norekin hitz egin behar da zirkua egi­teko? Eta itxaron gabe, sortzea erabaki nuen. Garai hartan Allí abajo telesailean nengoen, eta soldata hori horretarako erabiltzea erabaki nuen. Azken finean, gure hizkuntzan eta gustatzen zaigunean egiten dut lan: gurasoek zoriontzen gai­tuzte, umeek gurekin argazkiak atera nahi dituzte… Oso esker oneko lana da, ni ho­rrela zoriontsua naiz. Ez nuke sinatuko bestelako lanik orain.

 

"Oso esker oneko lana da, ni ho­rrela zoriontsua naiz. Ez nuke sinatuko bestelako lanik orain"

 

Pandemiak ere ez du zuek geratzea lortu.

Pandemia garaian Arrasaten egon gi­nen hilabete eta erdiz. Albisteak eta egoe­ra egun batetik bestera aldatzen zi­ren­ez (herrietako mugikortasun mugak eta abar) zirkua bi lekutan finkatzea era­baki ge­nuen.

Zirkuaren munduan euskara erdi­gu­nera ekarri duzue.

Euskal Herrian zirkua egiten duen jende asko dago. Emanaldi propioak di­tuzte, baina zir­ku formatuan ez dago bes­terik. Gurea era­kusleihoa da artista as­korentzat zentzu ho­rretan. Gure Zir­kuak egonkortasun ekonomikoa ematen die artistei, astero-astero emanaldiak di­tu­gulako. Dena den, buruhaustea ere ba­da zir­kua, baina dena partekatzen du­gu taldean: emanaldi proposamenak, ka­rabanak, ka­mioia, kar­pa… 

Belaunaldiartekotasuna ere bada zuen ezaugarrietako bat.

Bai. 47-48 urteko artistak ere baditu­gu, Londresen, Japonian zein Los Ange­les­en aritu dira zirkua egiten, eta eu­ren ibilbideko azken txanpa norbere he­rrian egitea ederra da. Bestetik, gure neska-mu­tilak ditugu, jolastera datozenak eta eman­al­dian ateratzen direnak gero.

Ahalduntze prozesu bat eskaintzen du Gure Zirkuak, beraz.

Bai. Ibonen alabak, Maddik, abestea gogoko du, eta beste pauso bat egin du: orain hasi da aitarekin batera hiru pieza kantatzen. Gero nahi duena egingo du: kazetaria, irakaslea edo iturgina, baina bitartean goza dezala. Esperientzia ez zaio ahaztuko!

Lezama altxatu duzue karpa. Zerekin egingo dute topo ikus­leek?

Gure Zirkuko poza, magia eta esentzia mantendu behar dira, baina berritasunak es­kaini behar dira. Aurten, dekoratua al­datu dugu. Eboluzioa bistakoa izan arren, ez ditugu hasierako inozentzia, maitakortasuna edo xarma galdu behar. 

Eta zer ez dute ikusiko? Karparen in­guruan eta atzean zer nolako bizi­mo­dua dago?

Karpan ikusten dena Gure Zirkuaren isla da: hemen elkarbizitza handia da­go, dena egiten dugu elkarrekin. Oso erreala da gure zirku bizitza, eta magikoa. Hemen lan handia dago, baserria be­za­lakoa da: mantenu lan asko dago, en­trenamenduak, janaria prestatzea…  De­na den, saiatzen gara asteburuak gu­retzat ere berezi bi­la­katzen: ostiral gauean pizza afaldu, eta gaur bro­kolia. Antolaketa handia dago: as­te­lehen goizetan umeak eskolara erama­teko antolatzen gara, edo baten batek medikura joan behar badu… Lasai-lasai gaudenean ere beti dago zer hobetu.

 

“Zirkua baserria bezalakoa da: lan eta antolaketa handia dago. Gure Zirkua geratzeko eta aldatzeko etorri da” 

 

Gure Zirkuaz gain, udan, tailerrak antolatzen hasi zarete. Bada harrobi­rik.

Bai. Umeek egin behar dutena jolastea da, esperimentatu eta deskubritzea. Zir­kuak gauza asko ematen dizkizu: ezin­ezkoa zela uste zenuena egitea (kable gainean ibiltzea kasu). Horrek ematen duen konfiantza sekulakoa da. Musika ge­hitzean, gainera, irudimena lantzen du­te, eta musika entzuten ikasi; eta az­kenean, gauzak sortzen hasten dira. Es­kola as­kotatik deitzen gaituzte.

Duela bost urte erabaki zenuen Gu­re Zirkuaren ametsa betetzea. Ha­mar urte barru, zer gustatuko li­tzai­zuke bilakatzea?

Porrotxek behin hala esan zidan: "Oso ondo, Iker! Baina orain honi eutsi egin behar zaio!" (kar-kar). Gure Zirkua izena horregatik jarri genuen. Biharko egunean, 70 urterekin, berdin-berdin etorriko naiz hona esketxa egiteko es­katzen; edo agian ez didate utziko. Hau geratzeko eta aldatzeko etorri da. Ka­mioia izorratuko da, baina etorriko da bes­te bat. Hobetzen jarraituko du, eta gau­za asko egiten. Gure Zirkua ikustera euskaldunak etortzen dira, baina akaso mundura atera beharko da nozbait: Zer­gatik joango dira trikitilariak Boisera eta Gure Zirkua ez? Gure proiektua ibiltaria da, beraz, zergatik ez!

 

"Gure Zirkua ikustera euskaldunak etortzen dira, baina akaso mundura atera beharko da nozbait"

 

Txorierriko albiste garrantzitsuak eta azken ordukoak jaso gura dituzu Whatsapp bitartez?

WHATSAPP: Bidali ALTA hitza 747 406 561 telefono zenbakira.

Izan zaitez berriemale ere. Bidali zure argazkiak, bideoak eta berriak.

Hilero lagun birentzako bazkaria zozkatuko dugu alta hartzen dutenen artean (Baserri Antzokian).