Jaietan libre

Emakumeen kontrako erasoak aurreikusteko eta horiei erantzuna emateko, Zapata Gorriak Zamudioko talde feministak brigada feminista bultzatu zuen Pazko jaietan. Partaideek prestakuntza-saioa jaso zuten horretarako, eta, egitasmoari lotutako beste ekintza batzuen artean, herriko puntu beltzak seinaleztatu ziren, informazio-puntu morea ipini zen eta arretako telefono-zenbakia zabaldu zen, beharrezkoa izanez gero, hara deitzeko. 

Brigada feminista 2019ko sanmar­ti­ne­tan ipini zuten martxan lehen aldiz, eta, pandemiaren eraginez jai barik bi ur­te eman ondoren, aurtengo Pazko jaietan ere sustatu dute. “Duela hiru ur­te hausnartu genuen erasorik gabeko jaiak nola prestatu. Era berean, eraso se­xistei aurre egiteko protokoloa osatzea be­ha­rrezkotzat jo genuen, Zamudion ez ze­goe­lako halakorik, eta emakume-talde bat identifikatu, haiengana babes bila joa­teko, erasorik jasan edo kezkarik izanez ge­­ro. Emagin elkarteak zuzendutako pres­takuntza-saioa antolatu genuen, eta ema­kume askok, hainbat adin-tartekoek, hartu zuten parte. Brigada feminista osa­tzeko ideia ere handik irten zen”, azaldu di­gute. 

 

“Jaietan gertatu daitezkeen hainbat egoera aztertu genituen prestakuntza-saioan eta nola kudeatu ikasi”  

 

Prestakuntza-saioa aurtengo Pazko jai­ei begira ere antolatu dute, eta, aurrekoa be­­zala, erabat arrakastatsua izan zen. “Bri­gada feministan 53 emakume egon gara eta gutariko asko ibili ginen saioan. Jaietan gertatu daitezkeen hainbat egoe­ra aztertu genituen bertan, kasu prak­ti­koak, eta horiek nola kudeatu ikasi”. Bestalde, 2019an egindako protokolo bera proposatu zuten jai-batzordean. “Protokolo horretan aurreikusten dira gertatu dai­tez­keen arazoak eta larritasunaren ara­be­ra sailkatzen dira. Halaber, eraso bakoi­tzaren aurrean hartu beharreko erabakiak zehazten dira. Brigada feminista da pro­tokoloa aurrera atera ahal izateko bi­tar­tekoa”.  

Brigada feministako kideek zapi morea jantzi zuten jaietan, eta gauean Emagineko teknikari bat haiekin elkarlanean ibili zen, laguntza emateko eta erasorik gertatuz gero hura jasan duena artatzeko. “Bariku gauean arazo txiki bat egon zen mozkorti batekin, baina lekuan bertan konpondu zuten brigadako kideek; bestela, ez zen arazo larririk egon”. Jai-gunean puntu mo­rea atondu zen herritarren eskura in­formazioa eta laguntza ipintzeko, eta se­xu-erasoei kontrako mezuak zabaldu ziren txosnetako megafoniaren bidez. Herriko pun­tu beltzak ere identifikatu zituzten. “Lan sakona egin genuen 2019an, puntu beltzak zeintzuk diren jakiteko, eta aurten berrikusi ditugu, besteak beste, etxebizitza berriak eta lurpeko parkina egin direlako; hor­taz, puntu beltz berri batzuk identifikatu ditugu”. 

Komunak non ipini ere arretaz aztertu zuten, eta ingurua egoki argiztatuta egon zedila. “Beste aldetik, berezko telefono-zenbakia dugu Zamudion (633 918 561), eta, brigadako kiderik topatu ezean, ha­ra deitu daiteke, eraso sexistarik jasan edo ikusi bada. Telefono hori zein den he­rri osoan zabaldu zen, barraketan eta txos­netan”. Gauean inpunitate handiagoa da­goela ematen du, baina erasoak eguneko edozein ordutan gertatu daitezke eta ho­rregatik brigada egunean ere ibili zen mar­txan. “Barraketan, kaletik ibiltzean, eguer­diko poteoan… horietan guztietan ere inportantea da esatea hemen gaudela eta gure lekua erreibindikatzen dugula, jaiak edozein momentutan libre bizi nahi di­tugula”.   

 

Babestuta

Herri txikia da Zamudio eta brigada fe­ministarekin 53 emakumek bat egin izana itzela izan da, Zapata Gorriak elkartearen kideen ustez. Gainera, aipatu dute oso ga­rrantzitsua izan dela proiektuari lotutako gastuak jai-batzordeak aurten bere gain hartu izana. “2019an Zamudioko Udalak ordaindu zituen gastuak, baina guk na­hi genuen jai-batzordea ere dinamika ho­netan inplikatzea eta, beraz, guretzat oso inportantea izan da gastuak jai-ba­tzordearen aurrekontuaren baitan sartu iza­na”.  

Herritarrek orokorrean oso balorazio positiboa egin dute egitasmoari buruz, eta hala adierazi diote talde feministari. “Ema­kume eta neska batzuek esan digute jaietan babestuta sentitu direla, eta inoiz baino libreago, ikusi dutelako atzean indar bat zegoela. Zenbait gurasok ere alabei esan diete edozein arazorik izanez gero guregana jotzeko… Erreferenteak izan ga­ra eta oso pozik gaude”. Aipatutakoaren ara­bera, dagoeneko lanean dabiltza San Martin jaiei begira. “Pentsatuta du­gu sanmartinetarako zer proposatu eta zer egin. Nobedadeak egongo dira eta azo­kan zein jaietan izango gara. Era be­rean, etengabe hobetzen ahaleginduko gara herriko jai guztietan eta jarraituko du­gu gure proposamena jai-batzordeari he­l­arazten”. 

 

“Batzuek esan digute inoiz baino libreago sentitu direla, ikusi dutelako atzean indar bat zegoela”

 

 

 

 

Tolerantziak behera 

Tamalez, jai-giroan gertatzen di­ren eraso sexisten berri eman dute komunikabideek azken egunotan. Za­mudiokoaren moduko egitasmoak ezinbestekoak dira erasoei aurre egi­teko “Bi urte jai barik eman ostean, aurreikusten zen jaiak «potente» eto­rriko zirela. Zamudion ez da ezer ger­tatu, baina asteburu berean Beasaingo jaiak izan ziren eta emakume bat bor­txatu zuten bertan. Ez dakigu orain le­hen baino eraso sexista gehiago ger­tatzen den, baina gauza da gure tolerantzia-mailak behera egin duela, behera egin behar zuelako, izan ere, asko jasan dugu jaietan. Ez dugu uste, momentu batean edo bestean, jaietan erasotua sentitu ez den emakumerik dagoenik: ipurdia ukitu digutelako, edo titiak, edo batzuen artean ingura­tu gaituztelako… Eta orain ez gaude hori gehiago jasateko prest: jaiak libre bizi nahi ditugu. Belaunaldi berriek oraindino horrela ibili behar izatea tris­tea da oso”.    

Brigada feministaren inguruko egi­tasmoa Zamudion onartu eta gutxira, jai-batzordeentzako liburuxka atera zuen Emakundek, festetan eraso se­xisten aurrean zelan jokatu azaltzeko. “Sor­presa atsegina hartu genuen, gure egitasmoak Emakunderen hainbat eta hain­bat irizpide betetzen zituelako. Poz-pozik ikusi dugu bide egokian ga­biltzala”. 

Txorierriko albiste garrantzitsuak eta azken ordukoak jaso gura dituzu Whatsapp bitartez?

WHATSAPP: Bidali ALTA hitza 747 406 561 telefono zenbakira.

Izan zaitez berriemale ere. Bidali zure argazkiak, bideoak eta berriak.

Hilero lagun birentzako bazkaria zozkatuko dugu alta hartzen dutenen artean (Baserri Antzokian).