Menditik patxadaz

Zuhaitz bereziak, mitikoak eta apartekoak

Gaur egun, batzuentzat zuhaitz es­ti­ma­tuenak dira pinu insignisa eta eu­kaliptoa. Ez dugu hemen horretan sa­kon­duko, baina gure inguruetan egon dira, eta badaude, beste era bateko zuhaitzak, zaindu beharrekoak eta mendez mende garrantzi handia izan dutenak. Esate ba­terako, ikatza egiteko pagoak eta arteak, artzainen kaikuak egiteko urkiak, euren ba­bespean batzarrak egiteko arteak eta haritzak –Gernikako arbola hor du­gu–, mugak jartzeko –Luyandoko Ma­la­to Zuhaitza– eta sinesmenen eta sin­bologiaren munduan garrantzitsuak izan diren lizarrak, haritzak eta haginak.

Aipatutako azken horretan hain zu­zen, haginean (taxus baccata), ipiniko du­gu arreta; erdaraz tejo da. Hagina ez da oso zuhaitz ezaguna, ezta ikusten erraza ere. Garai batean, hilezkortasun-sinboloa izan zen gure kulturan, bi mila urte baino gehiago iraun dezake eta. Hilerri eta ermiten inguruan landatzen ziren. Ehun Urteko Gerran (1337-1453), Ingalaterrak hiru bataila irabazi zizkion Frantziari, eta kontatzen denez, hori haginez egindako arkuak erabiltzeari esker izan zen: geziak askoz urrutiago bidaltzen ei zituzten. 

Jakin-beharrekoa da haginaren hos­toak eta fruituak oso pozoitsuak direla, eta, hortaz, ez direla ahora eraman be­har. Dokumentatuta dagoen moduan, erro­matarren eskuetan jausi baino le­hen, asturrek, kantabriarrek eta gure in­gu­rukoek hagin-infusioa edaten zuten euren buruaz beste egiteko. Horri lotuta, “heriotza-zuhaitza” ere deitu zaio. Beraz, ikusi, hurbildu eta disfrutatu, baina ez ebaki ezer: pozoitsuak izateaz gainera, haginak babestuta daude.

Arabara joan behar da Euskal Herriko hagin handiena ikusteko: Antoñana he­rritik Soila mendira doan bidezidorra har­tu, “La senda del agin”, eta laster aur­kituko dugu hagintzarra. Bilboko parkean ere pare bat hagin eder daude. Bestalde, Bizkaian hurrengo zuhaitz hauek Apar­teko Zuhaitz izendatu dituzte, eta ba­bes­tu: Garain Etxeitako artea; Muxikan, San Romango artea; Artzentalesko haritza; eta Gorbeian, Arimekorta edo Aginaldeko ha­gina. Beste hamaika zuhaitz berezi ere aur­kituko ditugu gure mendietan; disfruta ditzagun. 

 

 

Ibilbide proposamena

Aginaldeko hagina bisitatuko du­gu. Barazarreko mendatea igoko dugu, es­kuinera egin, eta 3 km ingurura Sal­dropo hezeguneko aparkalekua ikusiko dugu. Oinez jarraituko dugu porlanezko pistatik, Gorbeiara doan bidetik; ezke­rre­tara karobi baten az­tarnak daude. Bidea lurreko pis­ta bi­hurtzen da aurre­rago, eta bide­zi­dorra, aldapa gogorra gero. Haitz ba­ten azpitik pasatuko gara: Atxuriko iga­robidea da, ikusgarria, baina kon­tuz ibiltzekoa. Azken zailtasunak gain­dituta, lautadatxora helduko gara. Gor­beiako toki politenetarikoa da hau, gar­bia ibiltzeko, Aldamin eta Gorbeia aurrez aurre ditugula. Eskuinera egin­go dugu. Bide garbirik ez dagoen arren, erraza da aurrera egitea; hala ere, lainoa badago, hobe da ez ja­rraitzea. Lautadatxoaren ertzetik ahalik eta hur­bilen joanda aurkituko dugu Arimekorta tontortxoaren buzoia (939 m). 

Behean pista batzuk eta aterpeak iku­siko ditugu, eta harantz joango ga­ra. Pistara heldu, eta ezkerretara, 50 me­tro eskasera, monumentu megalitiko bat dago muinotxo baten gainean. Erreka­txu­e­tako Atxa trikuharria da. Ez da erraza hu­ra topatzea, baina bisitatzea merezi du. Pistatik jarraituko dugu, baina ez Gorbeiarantz, kontrarantz baizik. Agin­al­deko hagina 300 metro eskasera da­go, aterpe txiki baten ondoan. Gure hel­burura heldu gara. Handia da, ederra, zaharra… Inguru guztian hagin txikiak dau­de, heziek babestuta. 

Bi aukera ditugu Saldropora itzul­tze­ko: etorri garen bidetik itzuli (4,5 km) ala porlanezko pistatik aurrera egin (8 kilometro dira, erosoagoak, baina as­tunagoak). Azken hori aukeratuz ge­ro, pistatik jarraituko dugu behera eta behera. Ikusiko dugun lehen ba­se­rriaren ostean, eskuineko pista har­tuko du­gu eta apurka-apurka gora egin­ez Sal­dro­po­ra helduko gara; bestela, Zea­nu­rin amai­tuko dugu.

Txorierriko albiste garrantzitsuak eta azken ordukoak jaso gura dituzu Whatsapp bitartez?

WHATSAPP: Bidali ALTA hitza 747 406 561 telefono zenbakira.

Izan zaitez berriemale ere. Bidali zure argazkiak, bideoak eta berriak.

Hilero lagun birentzako bazkaria zozkatuko dugu alta hartzen dutenen artean (Baserri Antzokian).