Euskal Autonomia Erkidegoan, nahiz eta 2022ko datu ofizialek adierazten duten etxerik gabeko pertsona gehienak gizonak direla, %78,2, eta emakumeak, aldiz, %21,8. Zifra horiek errealitate konplexuak ezkutatzen dituzte, eta ez dira zenbakietara mugatzen. Bizitegi bazterketa egoeran dauden emakumeek gehiago ezkutatzeko joera dute, kaleko estatistiketan ez agertzeko eta espazio prekarioetan, denborazkoetan edo ez seguruetan bizirauteko, indarkeria, abusu edo eraso egoerak saihesteko (estalitako etxegabetasuna ere esaten zaio).
Gainera, datuek erakusten dute bizitegi bazterketak lotura estua duela gure herrialdeko genero desberdintasuneko beste egiturazko faktore batzuekin: pobreziak eta gizarte bazterketaren arriskuak milioika emakumeri eragiten die, bereziki, guraso bakarreko etxeetan, migratuetan edo enplegu prekarioak dituztenetan. Autonomia ekonomikoa ahula denean, etxebizi- tza egonkor bat eskuratzea are zailagoa bihurtzen da, eta bazterketaren ateak indar handiagoz irekitzen dira.
Bestalde, Bizkai, Araba eta Gipuzkoako etxerik gabeko pertsonentzako baliabideei buruzko estatistika berrienek erakusten dute arreta eta eskura dauden zerbitzuak areagotu egin direla, zentro eta zerbitzu espezializatuetan egunero 4.200 pertsona baino gehiago artatzen baitira, eta horietatik %34,4 inguru emakumeak dira. Horrek, era berean, zalantzan jartzen du bizitegi bazterketak zer nolako lotura duen aurreko egoerekin: genero indarkeria, langabezia, behartutako migrazioa edo egiturazko diskriminazioa etxebizitza eta enplegua eskuratzeko sistemetan.
Emaus Gizarte Fundazioan eta BesteBi bezalako plataformetan egunero lan egiten dugu bizitza duin bati eusten dioten sareetatik kanporatuak izan diren pertsonei laguntzeko. Badakigu autonomiarako bideak aldi baterako ostatua baino gehiago eskatzen duela: entzuten duten begiradak behar ditu, gizarte laguntza integrala, osasun mentaleko eta enpleguko zerbitzuetarako sarbidea, eta bazterkeriak kaltetutako gizarte loturak lehengoratzen dituzten sareak. Gure konpromisoa da benetako berdintasuna lortzea eta larrialdia bizi aukera duinean bihurtzea.
Gure ustez, etxegabetasunari eta bizitegi bazterketari buruzko begirada aldatzea, batez ere generoarekin, identitatearekin edo migrazio baldintzekin gurutzatzen denean, bizitza bakoitzeko gizatasuna erdigunean jartzeko modu bat da. Ez mugatu bakarrik zifretara, baizik eta pertsona bakoitza etxe bat galtzera eramaten duten testuinguruak ulertzea. Etxebizitzarik eza salatzeaz gain, pertsonak — eta bereziki emakumeak — babesik gabe, baliabiderik gabe eta bizitzeko eta hazteko leku segururik gabe geratzea ahalbidetzen duen sistema bat zalantzan jartzea.
M8 honetan, gogora dezagun berdintasuna ez dela lege edo politika isolatuekin bakarrik lortzen: komunitatean eraikitzen da, diskriminazio mota anitzak aitortzen ditugunean eta modu artikulatuan lan egiten dugunean, pertsona bakoitzak etxe duina, egonkorra eta indarkeriarik gabea izateko eskubidea izan dezan. Izan ere, gizarte zuzenago bat neurtzen da bazterretan daudenak zaintzen dituen moduaren arabera, ez gailurrera zenbat iristen diren kontuan hartuta.