Ilargiaren inguruan bueltaka

Erabiltzailearen aurpegia Jon Legarreta 2026ko ekainaren 3a

Bost mende begi-keinu bat besterik ez dira eskala kosmikoan, baina sekulako erauntsia giza teknologiarentzat. 1522an, Victoria on-tziak Sanlucar de Barramedan atrakatu zuen, Juan Sebastian Elkanoren agindupean. Lurraren lehen zirkumnabigazioa osatu berri zuten. 2026ko apirilaren 10ean, NASAren Artemis II misioak antzeko bidaia bat marrazten du, ez gure planetaren inguruan, baizik eta Ilargiaren inguruan, gizakia inoiz iritsi ez den distantzia bateraino lau astronauta eramanez.

Lehen begiratuan, XVI. mendeko egurrezko ontziak, gaur eguneko titaniozko aleazioekin eta plasma motoreekin alderatzea erromantizismo anakroniko baten ariketa dirudi. Bi espedizioetako bat bera ere ez zen jaio kolonizatzeko edo hiriak sortzeko bokazioarekin; joan-etorriko bidea posible zela frogatzea zen haien funtsezko helburua.

“Artemis IIak, espazio sakonean gizakiaren distantzia errekorra haustean, kosmosa handitze digu eta Lur txiki baten irudia bueltatzen digu”

Elkanok ez zuen munduari bira ematea aurreikusi; ozeano gogor baten geografia eta geopolitikak behartu zuten etengabeko itzulera ibilbide hori hartzera, bizitza eta espezien karga baliotsua salbatu nahi bazituen. Artemis II misioan, ingeniaritzak ausardia hori imitatzen du itzulera libreko ibilbidea deritzonaren bidez. Victoria ontziak korronte globalak eta haize alisioak aprobetxatu zituen bezala portu etsaiak ukitu gabe nabigatzeko, Orion kapsulak Lurraren eta Ilargiaren grabitate konbinatua erabili zuen.

Isolamenduaren kudeaketan ere badago antzekotasun bat, XVI. mendeko marinelak "itsaso ilunean" barneratu ziren, euren errealitatearekiko lotura guztiak moztuz. Artemis II-ko astronautek, Ilargiaren alderdi ezkututik igarotzean, irrati-isiltasun absolutua izan zuten. Komunikazio eklipseko une horretan, giza zaurgarritasunaren pisua Elkanoren tripulazioak Indiako Ozeanoaren erdian sentitu zuen berbera da.

Azkenik, bi misioek gure espazio balioen eskala birdiseinatzen dute. Elkanoren zirkumnabigazioak Lurra txikitu zuen, ozeanoak lotuta zeudela eta mundua eskura zegoela modu enpirikoan frogatuz. Artemis II-ak, espazio sakonean gizakiaren distantzia errekorra haustean, alderantzizko efektua lortzen du: kosmosa handitzen digu eta Lur txiki baten irudia bueltatzen digu.

Elkanok lurreko globalizazioaren ateak ireki zituen; Artemis II-ak gure espezieak planeta arteko eskalarako duen pasaportea balioztatzen du.